โครงการ Safety Management System (SMS)

โครงข่ายถนนนับเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูงประเภทหนึ่งเมื่อเทียบกับโครงสร้างพื้นฐานประเภทอื่นๆ ของประเทศ กรมทางหลวงชนบทซึ่งได้เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าว จึงได้ดำเนินการพัฒนาระบบบริหารสินทรัพย์โครงข่ายสายทาง (Road Asset Management System, RAMS) ขึ้นเพื่อให้การใช้งานสินทรัพย์งานทางเกิดประโยชน์ และตอบสนองยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศได้อย่างสูงสุด นอกจากนี้ยังได้มีการปรับปรุงวิธีการวางแผนและจัดสรรงบประมาณโครงการตามยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศทั้ง 5 ยุทธศาสตร์ ซึ่งได้แก่ (1) ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบ Logistics (2) ยุทธศาสตร์การสนับสนุนการท่องเที่ยว (3) ยุทธศาสตร์การเสริมสร้างศักยภาพการแข่งขันของเศรษฐกิจชุมชน (4) ยุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาจราจรในเขตเมือง และ (5) ยุทธศาสตร์ความมั่นคง

สำหรับวิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์งานทางที่เลือกใช้เพื่อปรับปรุงวิธีการรายงานมูลค่าสินทรัพย์โดยวิธีทางทางบัญชีแบบเดิมนั้น จะเลือกใช้ 2 วิธี ได้แก่ วิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์โดยวิธีทางบัญชี (Book Value, BV) และวิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์โดยวิธี Deflated Replacement Cost (DRC) โดยมีการหักค่าเสื่อมราคา (Depreciation) ของสินทรัพย์โดยวิธีเส้นตรงตามวิธีทางบัญชีเพื่อความสะดวกต่อการใช้งาน โดยวิธีการประเมินสินทรัพย์งานทางโดยวิธีการทางบัญชีดังแสดงรูปที่ 1

รูปที่ 1 วิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์งานทางโดยวิธีการทางบัญชี

สำหรับวิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์งานทางที่เลือกใช้เพื่อจัดลำดับความสำคัญของโครงการนั้น จะเลือกใช้ 2 วิธีได้แก่ วิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์โดยการลดมูลค่าต้นทุนทดแทนปัจจุบัน (Written-Down Replacement Cost) และวิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์โดยพิจารณาผลประโยชน์ทางเศรษฐศาสตร์ (Economic Approach) ซึ่งมูลค่าของสินทรัพย์งานทางจะถูกประเมินจากค่าใช้จ่ายของผู้ใช้ถนนตลอดอายุการใช้งานที่เหลือ (Road User Cost, RUC) คำนวณกลับมาเป็นมูลค่าปัจจุบันสุทธิ ซึ่งทั้ง 2 วิธีจะถูกนำมาใช้ประเมินมูลค่าสินทรัพย์งานทางเพื่อจัดลำดับความสำคัญโครงการตามยุทธศาสตร์ทั้ง 5 ยุทธศาสตร์

สำหรับข้อมูลที่นำเข้ามาเพื่อประเมินมูลค่าสินทรัพย์ฯนั้น จะถูกแยกประเภทตามลักษณะของสินทรัพย์ตามประเภทสินทรัพย์ (Asset Classification) โดยสินทรัพย์งานทางของกรมทางหลวงชนบท สำหรับใช้ในการประเมินมูลค่าสินทรัพย์จะแบ่งออกเป็น 4 ประเภทได้แก่ สินทรัพย์ประเภทถนน สินทรัพย์ประเภทโครงสร้าง สินทรัพย์ประเภทส่วนประกอบอื่นของถนน และสินทรัพย์เขตทางหลวง ได้แก่ ที่ดินในเขตทางหลวง (Right of Way) ดังรูปที่ 2

รูปที่ 2 ประเภทของสินทรัพย์งานทาง

ซึ่งประโยชน์ที่จะได้รับจากการประเมินมูลค่าสินทรัพย์งานทางของกรมทางหลวงชนบท สามารถใช้สำหรับปรับปรุงวิธีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ ตามวิธีการบัญชีแบบเดิม ให้การรายงานมูลค่าสินทรัพย์สะท้อนถึงมูลค่าของสินทรัพย์ทุกประเภทที่กรมทางหลวงชนบทรับผิดชอบ และใช้มูลค่าสินทรัพย์เพื่อพิจารณาความคุ้มค่าและจัดลำดับความสำคัญของโครงการบำรุงรักษาตลอดจนการปรับปรุงโครงข่ายตามยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศของกรมทางหลวงชนบท โดยมูลค่าสินทรัพย์งานทางดังแสดงรูปที่ 3

รูปที่ 3 สรุปมูลค่าสินทรัพย์งานทางซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวงชนบท